Station Lelystad Centrum neemt op deze site een bijzondere plek in; het is het “thuisstation” van de webmaster en als zodanig ook (letterlijk en figuurlijk) het vertrekpunt van waar uit deze website ooit is ontstaan. Als ras-Lelystedeling heb ik de aanleg van de Flevolijn en de bouw van het station meegemaakt, en hierdoor kreeg ik grote belangstelling voor het spoor, en stationsarchitectuur in het bijzonder. Het is dan ook niet toevallig dat het zilveren jubileumjaar van Stationsinfo.nl wordt afgetrapt met een volledig herschreven serie pagina’s over een station, dat als een rode draad door mijn leven loopt.
Maar allereerst moet even een kritische kanttekening worden geplaatst. In de nazomer van 2025 werd een aantal nieuwe rijksmonumenten voorgedragen, waaronder station Lelystad Centrum. Ook staat het op de lijst van Post-65 topstukken. De reacties op het besluit het station op de voorlopige rijksmonumentenlijst te plaatsen waren over het algemeen ronduit vernietigend, en ook ik heb hier wel een mening over. Persoonlijk vind ik dat de minimum leeftijd voor vijftig jaar voor onze nationale monumenten moet zijn, en dat is onderhavig station nog lang niet. Dat dit monument van de jonge bouwkunst vroeg of laat rijksmonument wordt staat buiten kijf, maar dit moet eigenlijk pas vanaf 2038 geschieden. Maar bovenal vind ik dat een ander Lelystads bouwwerk het veel meer verdient rijksmonument te worden, namelijk het gemaal Wortman. Dit gebouw is één van de drie gemalen die Oostelijk Flevoland heeft drooggemalen, en is nog altijd in gebruik om de polder droog te houden. Het gemaal werd in 1956 gebouwd, naar een ontwerp van architect D. Rosenboom, en heeft zowel aan de buiten- en binnenzijde fraaie versieringen. Ook staan hier nog de vier originele Stork-Hesselman dieselmotoren opgesteld. Het gemaal bevindt zich dus nog bijna geheel in authentieke staat. Het is overigens wel een gemeentelijk monument.
Terug nu naar station Lelystad Centrum. Hoewel lang niet iedereen het met mij eens is, is het een fraai en interessant station, een hoogtepunt uit de jaren-tachtig architectuur. Net als station Almere Centrum is het een viaductstation, met ook hier een kenmerkende, rode spaceframe-overkapping. Anders dan bij het Almeerse station werden hier de mogelijkheden van een viaductstation minder optimaal benut, zo werd hier het busstation niet onder, maar vóór het station geplaatst. Wat station Lelystad Centrum wel als grote voordeel heeft, is dat belangrijke instanties (provinciehuis, rechtbank en stadhuis) in de directe omgeving van het station zijn te vinden.
Het station kent inmiddels al twee gedaanten. Toen het in 1988 in gebruik werd genomen was Lelystad het eindpunt van de Flevolijn, de spoorlijn naar Weesp. Het station telde toen slechts één eilandperron, had het een veel kleinere hal en een veel smallere overkapping. Maar al tijdens het ontwerpen was rekening gehouden met een toekomstige uitbreiding. Zo was de gehele westelijke wand van de overkapping demontabel en lag er al een viaduct voor het vierde spoor, deze was jarenlang in gebruik als fietspad. Tussen 2008 en 2012 werd het station uitgebreid. Er kwam een tweede eilandperron en de overkapping kreeg haar huidige vorm. Deze uitbreiding vond uiteraard plaats vanwege de aanleg van de spoorverbinding tussen Lelystad en Zwolle (de Hanzelijn). De opening van deze spoorlijn vond plaats op 8 december 2012, en daar was ondergetekende -uiteraard- ook bij. Net als bij de opening van het station in 1988, trouwens...
Diezelfde Hanzelijn werd in 2022 even wereldnieuws, toen een bizarre stroomstoring ervoor zorgde dat het spoor tussen Lelystad en Dronten bijna drie maanden lang niet te gebruiken was. Reizigers van en naar Dronten en Kanpen Zuid waren op de bus aangewezen, doorgaande reizigers tussen het noorden van ons land en Schiphol werden zo veel mogelijk via Amersfoort omgeleid. Pas medio december 2022 was het spoor weer volledig hersteld.
|
.
Boven en onder: Station Lelystad Centrum werd op 28 mei 1988 in gebruik genomen. De toevoeging “Centrum” in de stationsnaam is best wel opmerkelijk, het is immers het enige, in gebruik zijnde station van Lelystad. Toen de Flevolijn werd ontworpen en gebouwd was het de bedoeling dat Lelystad twee stations zou krijgen, maar doordat in diezelfde tijd de groei van de stad nagenoeg tot stilstand kwam werd dat tweede station niet meer in gebruik genomen. Lelystad Centrum werd ontworpen door architect P.A.M. Kilsdonk, waarbij de blikvanger de grote, glazen overkapping is. Sinds 2012 heeft het station twee eilandperrons en vier perronsporen. Sinds die tijd heeft het vanaf het centrum gezien een “omgekeerde” spoornummering. Bedacht moet echter worden dat het station geen echte voor- of achterzijde (meer) heeft. De foto hierboven toont de ingang aan de centrumzijde. Dat dit al een wat oudere foto uit 2007 is, is vooral te zien aan details, zoals de telefooncellen en het oude model kaartautomaat.
.
|
versie:
9-01-2021