|
|
|
VOORBURG
| |
|
|
| |
|
| Afkorting: |
Vb |
| Maatschappij: |
Nederlandse
Spoorwegen (NS) |
| Architecten: |
J.
Bak en K van der Gaast |
| |
C. Weeber |
| Bouwjaar:
|
1988 |
| Verbouwd: |
2012, 2018 |
| Baanvak:
|
Den
Haag Centraal - Gouda |
| |
|
| |
|
Op 4 maart 2026 kwam station Voorburg landelijk in het nieuws, vanwege een zeer omvangrijke controle op plaatsbewijzen door de Nederlandse Spoorwegen. Iedere trein die tussen Den Haag en Utrecht reed (en andersom) werd op dit station stilgezet, waarna alle reizigers werden gecontroleerd. Er werden die dag heel wat zwartrijders betrapt en er werden tientallen boetes uitgedeeld. Het was voor het eerst in twintig jaar dat elke reizigerstrein op dit station stopte, want de tijd dat Voorburg een intercitystation was is al zo lang voorbij.
Wie tegenwoordig met de trein door Voorburg dendert zal zich waarschijnlijk niet realiseren dat zojuist een uniek station met een bijzonder verhaal is gepasseerd. Toegegeven, de huidige staat waarin het station verkeert geeft hier weinig aanleiding toe. Het unieke stedenbouwkundige plan, waar dit kwam station onderdeel van was, is grotendeels verdwenen. Wat bleef is de karakteristieke perronluifel, die vooral dienstdoet als geluidsscherm voor de naastgelegen autosnelweg A12. Die overkapping steunt op markante H-vormige ondersteuningen. De kenner ziet al gelijk wie ze heeft ontworpen: ingenieur K. van der Gaast. Dit was het allerlaatste station waaraan deze legendarische stationsarchitect heeft meegewerkt.
Nu schrijf ik wel vaker dat een bepaalde plaats een lange geschiedenis kent, het is bijna een standaardzin geworden. Maar in het geval van Voorburg gaat dit pas echt op. Uit archeologische vondsten is duidelijk geworden dat dit gebied al meer dan 4700 jaar wordt bewoond. In de tweede eeuw na Christus werd door de Romeinen de nederzetting Forum Hadriani werd gesticht. Ruim vijf eeuwen later werd voor het eerst melding gemaakt van “Foreburg”. Na de middeleeuwen ontwikkelde Voorburg zich als een plek waar gegoede burgers een buitenverblijf bouwden. Eén daarvan was de dichter, muzikant en diplomaat Constantijn Huijgens, die er landgoed “Hofwijck” liet bouwen. Daarover later meer. Want naast de buitenplaatsen werd Voorburg ook gewoon een dorp met een historische kern, dat zich vanaf de negentiende eeuw flink begon uit te breiden. In de twintigste eeuw werd het een echte forenzenplaats, waarbij het inwonertal vertienvoudigde en het volledig aan het naburige Den Haag vastgroeide. In die tijd -Voorburg was toen nog een zelfstandige gemeente- wat het één van de dichtstbevolkte gemeenten van ons land.
Het spoor speelde een zeer bepalende rol bij die explosieve groei, vooral toen Voorburg in 1870 een eigen station kreeg aan de nieuwe spoorverbinding Den Haag (Rhijnspoor) – Gouda. Het station werd daarbij voorzien van een eenvoudig stationsgebouwtje, ontworpen door architect A.W. van Erkel. Het toch al bepaald niet grote gebouw was aanvankelijk slechts voor de helft als stationsgebouw ingericht, de andere helft was een dienstwoning. Om de bouw van de spoorlijn (en dus ook van dit station) mogelijk te kunnen maken, moest men dwars door het historische landgoed Hofwijck gaan. Het verhaal gaat dat de Nederlandsche Rhijnspoorweg Maatschappij (N.R.S.) pas toestemming voor de bouw kreeg, nadat ze hadden beloofd dat elke trein in Voorburg zou stoppen. Pas héél veel later kwam men er achter dat die afspraak nooit op papier heeft bestaan. Desondanks bleven tot 2006 alle intercity’s trouw in Voorburg halteren...
|
Boven: Het huidige station werd in 1988 geopend. Het meest markante element is de forse perronluifel, die door haar vorm ook wel “de tribune” wordt genoemd. Merk ook op dat het viaduct op brede paddenstoelkolommen staat. Het station heeft trouwens ook een stationsgebouw, deze is wat verstopt onder het viaduct van de naastgelegen snelweg. Vroeger was er nog een tweede gebouwtje, waarin een kleine restauratie zat. Dit opvallende, rode gebouwtje is helaas al jaren geleden gesloopt. Beide stationsgebouwtjes werden overigens door ingenieur J. Bak ontworpen.
|
| |
| |
| |
|
|
|
|
Onder (beide foto’s): Het station heeft een markante overkapping, welke door ingenieur K. van der Gaast werd bedacht. De markante H-vormige kolommen zijn dan ook onmiskenbaar van de hand van Van der Gaast, voor wie dit zijn allerlaatste stationsproject was. De overkapping fungeert tevens als geluidsscherm. De markante H-vormige kolommen zijn onmiskenbaar een Van der Gaast-ontwerp. Een ander opvallend kenmerk is de toegang naar de overdekte toegang naar de perrontrap, helemaal aan het einde van het perron. (foto rechtsonder) Een metershoge kolom, met daarop het NS-logo en uurwerken, met duidelijk maken dat hier een station is...
|
|
|
|
|
|
|
|
Onder (beide afbeeldingen): Al sinds 1870 heeft Voorburg een station. Oorspronkelijk stond het op straatniveau, waarbij het een eenvoudig stationsgebouwtje had. Het werd waarschijnlijk ontworpen door A.W. van Erkel, die ook de overige stations langs de spoorlijn Gouda – Den Haag ontwierp. In de loop van de tijd werd het meerdere keren uitgebreid en kwamen er gebouwtjes bij. Ook kreeg het stationsgebouw een aanzienlijk hoger dak. Na een eeuw was het station dan ook een merkwaardig samenraapsel van bouwstijlen. Het stationsgebouw stond aan de noordkant van het spoor, ongeveer op de plek waar tegenwoordig de Only for Men-kledingzaak is.De foto rechtsonder toont de perronzijde van het eerste station, waarbij voorbij het bouwwerkje met de afgeschuinde hoeken opvalt. Vermoedelijk was dit een wachthokje. Hier valt pas goed op hoe rommelig het stationsgebouw op het laatst was...
|
|
B | |