[ Home ] [ Terug naar periode 1985-2005 ] [ Vorige station ] [ Volgende station ]
  

 

BREDA-PRINSENBEEK

   
Afkorting: Bdpb
Maatschappij: Nederlandse Spoorwegen (NS)
Architect: J. Bak
Bouwjaar: 1988
Verbouwd: 2003
Gedeeltelijke sloop: 2008
Baanvak: Breda - Lage Zwaluwe
   
   
Breda-Prinsenbeek is één van de zeer weinige nevenstations in ons land waarbij de naam met een koppelteken wordt geschreven. Toen deze halte in 1988 in gebruik werd genomen was Prinsenbeek nog een zelfstandige plaats en gemeente. Tegenwoordig is het een stadsdeel van Breda, gescheiden door de spoorlijn naar Dordrecht, de drukke autosnelweg A-16 en de Hogesnelheidslijn. Het station, dat aan de eerstgenoemde spoorlijn staat, bevindt zich hierdoor in een lawaaiige en tochtige omgeving. Ook maakt het een nogal smoezelige indruk.
Het vroegere dorp Prinsenbeek -ook wel D’n Beek of simpelweg Beek genoemd- was ooit onderdeel van de vroegere gemeente Princenhage. Wanneer het dorp precies is ontstaan is niet bekend, maar er was in ieder geval al in de vijftiende eeuw sprake van een kleine nederzetting. Dit bleef ze tot in de negentiende eeuw, pas vanaf toen werd het een dorp. In 1942 werd een groot deel van de gemeente Princenhage bij het naburige Breda gevoegd. Het resterende deel van de gemeente werd vanaf dat moment “Beek” genoemd. In 1951 werden zowel de naam van de gewijzigde gemeente als de dorpsnaam gewijzigd in Prinsenbeek. Erg lang heeft de gemeente Prinsenbeek niet bestaan. Nadat in de jaren zeventig al een deel aan Breda werd afgestaan werd de gemeente Prinsenbeek in 1997 definitief opgeheven.
Want zoals zoveel Nederlandse plaatsen groeide ook Breda vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw explosief. Om die nieuwe woonwijken te kunnen bouwen moest het grondgebied van de gemeente worden uitgebreid. Zoals al aangegeven werd reeds in 1976 een deel van de toenmalige gemeente Prinsenbeek ingelijfd. Dit gebied, ten oosten van het spoor, werd vervolgens gebruikt voor de bouw van de nieuwe wijk Haagse Beemden. Ook het dorp Prinsenbeek breidde flink uit, waardoor het onherkenbaar veranderde. In de jaren tachtig was de tijd rijp voor een station, dat zowel aan de rand van Haagse Beemden als Prinsenbeek moest komen. Dit station had aanvankelijk de naam “Haagse Beemden” moeten krijgen, maar nog voordat het werd geopend werd deze gewijzigd in “Breda-Prinsenbeek”. Met een koppelteken, dus...
De halte bestaat uit twee perrons, met op ieder een perrongebouw. Het gebouw langs spoor 1 is veruit het grootst, hierin bevond zich een loket en een kleine wachtruimte. Het gebouwtje op het tweede perron heeft een kleine dienstruimte, de rest was (en is nog steeds) een wachtgelegenheid. De haltegebouwtjes zijn een variant van het “Standaardtype Voorstadshalte”, een gestandaardiseerd ontwerp van ingenieur J. Bak. Het was één van de laatst gebouwde stations van dit type, van de na 1986 gebouwde exemplaren kwam dit station nog het dichtst in de buurt van het oorspronkelijke basisontwerp.
Aan het begin van het huidige millennium werd werden zowel het station als de directe omgeving flink op de schop. Net als bij het vroegere dorp ging daarbij veel van haar karakter verloren. De aanleg van de Hogesnelheidslijn zorgde ervoor dat de A-16 wat moest worden verlegd, ook werd de “barrière” tussen Breda en Prinsenbeek nog wat groter. In 2003 werd daarom een nieuwe fietsviaduct gebouwd, die (deels) over het station kwam te liggen. Vanaf dat moment werd dit ook de enige verbinding tussen de twee perrons. De verbouwing van het station in 2008 was nóg rigoureuzer. Bij deze ingreep werden bijna alle gevels verwijderd, net zoals in die tijd bij vergelijkbare stations als ’s-Hertogenbosch en Oss West gebeurde.
De halte Breda-Prinsenbeek is trouwens niet het eerste station van dit voormalige dorp. Een eeuw geleden had “D’n Beek” ook stationnetje. Die bevond zich aan de huidige Spoorlaan, ongeveer een kilometer ten zuidoosten van het huidige station. Ze werd waarschijnlijk in het jaar 1907 geopend en heeft tot 1933 dienstgedaan. Overigens had ook Princenhage een eigen halte, deze bevond zich echter aan de spoorlijn Breda-Roosendaal.

Boven: Station Breda-Prinsenbeek, gezien vanaf de in 2003 gebouwde fietsbrug. Dit station werd op 29 mei 1988 in gebruik genomen, in datzelfde weekeinde werd ook station Lelystad Centrum geopend. Eigenlijk had deze halte “Haagse Beemden” moeten heten, naar de wijk dat pal naast het station ligt. Naar het schijnt werd die naam op verzoek van het toenmalige gemeentebestuur van Breda gewijzigd in de naam die het station ook nu nog draagt. Toen het station werd geopend was Prinsenbeek namelijk nog een zelfstandig dorp en een zelfstandige gemeente, de halte stond destijds letterlijk op de gemeentegrens. Wellicht dat om die reden de stationsnaam met een koppelteken wordt geschreven. Inmiddels is Prinsenbeek al bijna dertig jaar een stadsdeel van Breda, maar dat streepje is altijd gebleven. Vanaf het viaduct is goed te zien dat op de daken van de gebouwtjes mos ligt, een soort natuurlijke “dakbedekking”? Ook opvallend: één van de bovenleidingportalen steekt dwars door het dak van het perrongebouw. Dit is trouwens in een later stadium gebeurt, het gebouwtje was in ieder geval niet op deze wijze opgeleverd. De hoge flat op de achtergrond is de Luchtmachttoren. Zoals die naam al doet vermoeden is hier het hoofdkwartier van de Koninklijke Luchtmacht gevestigd.
 
 
 
 
 

Onder: Zo zag het haltegebouwtje er oorspronkelijk uit. Ze had veel overeenkomsten met het door ingenieur J. Bak ontworpen “Standaardtype Voorstadshalte”, zoals -onder andere- in Rosmalen werd gebouwd. Toch waren er ook wel duidelijke verschillen, waarbij de belangrijkste toch wel de smalle vensterpartij aan de straatgevel was. Desondanks kwam dit gebouw nog het dichtst in de buurt van het originele basisontwerp...

Onder: In 2008 werden beide perrongebouwen flink “verbouwd”, waarbij de oorspronkelijke gevels eruit werden gesloopt en werden vervangen door glazen wanden. Hetzelfde gebeurde in die tijd bij meer stations van dit type. Wel kregen de plafonds een fraaie afwerking, hetgeen toch wel een cosmetische verbetering genoemd mag worden. Dit is trouwens het kleinere gebouwtje, dat langs spoor 2 staat.

 
 

Onder (beide foto’s): De fietsbrug, die mede het huidige aangezicht van het station bepaald. Het viaduct overspant de spoorlijn Breda – Lage Zwaluwe, de snelweg A-16 en de Hogesnelheidslijn. Over deze “Moskesbrug”, zoals ze officieel heet, is veel te doen geweest. Toen het in 2003 werd gebouwd konden fietsers er alleen middels roltrappen of liften op, hellingbanen waren er nog niet. Pas na tussenkomst van de rechter werden deze later alsnog geplaatst, zij het dat deze vrij smal en behoorlijk steil zijn. Overigens is het tweede perron uitsluitend via dit viaduct te bereiken...
 
 

Onder: Een blik op de perrons, met op de achtergrond de beruchte Moskesbrug. Op deze foto is niet te zien dat de twee gebouwtjes bepaald niet even groot zijn, het gebouwtje op het tweede perron (rechts) is bijna de helft kleiner. Ook staat het wat verder naar het noorden dan het gebouw op het tegenoverliggende perron. Waarom voor deze “verschoven” opstelling is gekozen is mij niet bekend.
 
 

  Free counter and web stats versie: 20-04-2026