Home ] [ Terug naar de eerste pagina ]
  

 

VOORBURG

     
   
   
Ruim een eeuw lang lag het spoor door Voorburg op straatniveau, maar dit leverde steeds meer overlast op. Toen in de jaren zeventig werd besloten om het laatste deel van de autosnelweg A12 (de Utrechtsebaan, tussen Den Haag en Voorburg) aan te leggen, werd besloten om deze samen met het spoor verhoogd door Voorburg te bouwen. Dit betekende tevens dat Voorburg een nieuw station diende te krijgen. En dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan; zowel het spoor als de snelweg doorsneden namelijk het monumentale landgoed Hofwijck. Een verhoogde ligging zou het aangezicht nog verder aantasten. Men leek aanvankelijk niet in staat om deze puzzel op te lossen. Pas toen architect en stedenbouwkundige C.J.M. Weeber het team kwam versterken kwam er schot in de zaak.
En zo kon het gebeuren dat voor het bescheiden station Voorburg drie (!) architecten werden aangetrokken: J. Bak, K. van der Gaast en C.J.M. Weeber.. Bak behoeft geen introductie meer en dat geldt al helemaal niet voor Van der Gaast. Weeber is daarentegen de “vreemde eend in de bijt”, aangezien hij -bij mijn weten- niet eerder bij een stationsproject betrokken geweest. Deze beroemde, maar ook verguisde, architect maakte vooral in de jaren zeventig en tachtig naam met het ontwerpen van wooncomplexen. De “Peperklip” in Rotterdam is hier het bekendste, nog bestaande voorbeeld. Ook de allang gesloopte “Zwarte Madonna”, dat vlakbij het Haagse Centraal Station stond, was ooit door Weeber bedacht. In Voorburg zorgde deze architect ervoor dat het viaduct met het station in een soort plantsoenachtige omgeving moest worden gebouwd. Bomenrijen en vijverpartijen moesten enigszins aansluiting geven bij het naastgelegen historische landgoed. Aan de vraag of dit gelukt is ga ik mij niet wagen, wel is het zonde dat die vijverpartijen zijn verdwenen.
De basis van het Voorburgse station wordt gevormd door een enorm viaduct, waar zowel de autosnelweg A12 als het verhoogde perron op liggen. Diep onder het viaduct ontwierp ingenieur J. Bak een eenvoudig gebouw, waarin zowel het plaatskaartenkantoor als de fietsenstalling waren. Het heeft een driehoekige plattegrond, al valt dit door de donkere ligging nauwelijks op. Een tweede gebouwtje, eveneens met een driehoekige basis, kreeg een rode kleur en piepte deels onder het viaduct uit. De twee gebouwtjes waren zo geplaatst dat ze een rechthoek vormden, dat in één lijn met het historische landgoed lag. Maar ook nu zorgt het lompe en brede viaduct ervoor dat dit nooit goed tot haar recht is gekomen. Een ander (en dit keer wel duidelijk zichtbaar) element is de grote perronoverkapping, de allerlaatste bijdrage van K. van der Gaast. Die overkapping dient twee doelen; het is teen eerste een echte “landmark”, dat al van grote afstand te zien is. Maar bovenal is het een geluidsscherm tegen de pal naast het perron gelegen autosnelweg. Vanwege de vorm wordt de luifel ook wel “de tribune” genoemd. De overkapping steunt aan de open zijde op H-vormige ondersteuningen, die op haar beurt “wasknijpers” worden genoemd. Typisch Van der Gaast om zelfs aan het einde van de jaren tachtig nog aan dit soort details te denken. Over details gesproken; al bij de bouw van het station werd deze van zowel een lift als een roltrap voorzien. Het geeft al aan wat voor status het station destijds had...
Nu, 38 jaar later, lijkt het station er ogenschijnlijk nog hetzelfde uit te zien. Het rode gedeelte is verdwenen, en datzelfde geldt ook voor de door Weeber bedachte vijverpartijen. In 2006 verviel de intercitystatus van het station, dat sindsdien een nogal anonieme halte langs een zeer drukke snelweg is. Eind 2018 werd het station verbouwd, waarbij -onder andere- de lift en de roltrap zijn vervangen. Ook zijn er wat “cosmetische verbeteringen” aangebracht. Nog altijd bevindt de buitenplaats “Hofwijck” zich pal naast het station, maar van het ooit zo uitgebreide landgoed is weinig meer over...

Boven en onder: De bouw van het viaduct en het huidige station. Op deze foto uit 1986 lijken deze al hun voltooiing te naderen, toch zou het nog twee jaar duren voordat ze in gebruik werden genomen. Het oude, laaggelegen spoor bleef dus nog even in gebruik. Het oude station was al gereduceerd tot twee smalle perrons en er was een noodgebouwtje voor de kaartverkoop. De naastgelegen overweg in de Herenstraat functioneerde nog, hier is nu een (autoluwe) onderdoorgang. Het blauwe bord rechts naast het spoor suggereert dat er over de Vliet een beweegbare brug zonder bovenleiding heeft gelegen. Het bord geeft namelijk aan dat treinen vanaf dit punt hun stroom weer in mogen schakelen. De foto hieronder toont het station en omgeving zoals het er oorspronkelijk uitzag. Goed zichtbaar is één van de vijvers. Helemaal aan de rechterkant is het rode frame van het vroegere restaurant te zien.

.
 
 
 

Onder: Het stationsgebouw is wat verscholen onder het viaduct met daarop de A12. Een nogal opmerkelijke plek, aangezien de twee viaducten volledig los van elkaar staan. De twee stationsgebouwtjes hadden beiden een driehoekige plattegrond. Samen met de eerder genoemde vijvers waren zij onderdeel van een stedenbouwkundig plan. Architect Weeber probeerde zo de hinderlijke schuine ligging van de snelweg en het spoor ten opzichte van het naastgelegen landgoed Hofwijck enigszins te compenseren. Het stationsgebouw herbergde zowel een plaatskaartenkantoor als een fietsenstalling. Nadat de loketruimte nog enige tijd als Kiosk dienstdeed, is het gehele gebouw tegenwoordig een fietsenzaak annex -stalling.

 
 

Onder: De centrale trap naar het perron oogt vrij smal en valt verder op door haar ronde, bordes-achtige basis. De onderzijde van het viaduct is hier van fraai gelakt houtwerk voorzien. Deze werd tijdens een verbouwing in 2018 aangebracht.

Onder: Al sinds 2006 stoppen op dit station alleen nog Sprinters, de trein richting Gouda staat gereed langs het perron. Het station werd enige jaren geleden gemoderniseerd, waarbij zowel de lift als de roltrap werden vernieuwd.

 
 

  Free counter and web stats versie: 12-06-2026