Tijdens de sloopgolf in de jaren zeventig zijn talloze 19e eeuwse staionsgebouwen, die soms zelfs nog in topconditie waren, gesloopt. Zaandam moest het echter doen met een stationsgebouw dat al jaren, bijna letterlijk, op instorten stond. Het station stond dan ook jarenlang bekend als "het meest verloederde station van Nederland"
De bouw van de hemspoortunnel was de aanleiding voor de bouw van een nieuw station. De oude draaibrug al jaren een hinderlijke bottleneck voor het treinverkeer. Toen de brug in de jaren zeventig tot tweemaal toe aangevaren werd, en daardoor wekenlang onbruikbaar was voor het treinverkeer, werd besloten de brug te vervangen voor een driesporige tunnel. Doordat het emplacement gewijzigd moest worden, kon het nieuwe station zo'n 300 meter in zuidelijke richting verplaatst worden, zodat het dichter bij het centrum kwam te liggen. Daardoor kwam het station echter wel vlakbij de ingang van de tunnel te liggen, zodat het spoor op straatniveau moest blijven liggen.
Het station bestaat uit twee eilandperrons met daarboven de stationshal, dat als een traverse over de perrons is gebouwd. De stationshal moest wel boven de perrons gebouwd worden, omdat het station aan een drukke provinciale weg ligt. Om ook ruimte voor een busstation, taxistandplaats, fietsenstalling, e.d. te creëren, was er simpelweg geen ruimte voor een "klassiek" stationsgebouw vóór de perrons. Een viaductstation, met een stationshal onder het viaduct geschoven, was -vanwege de ligging bij de spoortunnel- ook uitgesloten. De stationstraverse sluit in oostelijke richting aan op een andere traverse van een winkelcentrum, dat aan de overkant van de provinciale weg staat.
De perronkap over de sporen is bestaat uit een MERO-systeem buizenframe. Het is een verbeterde versie van de kap in Breda. Opvallend is hierbij dat het frame rood geschilderd is. Hoewel de kap hierdoor snel vuil wordt, staat het wel veel beter dan de toch wel grauwe kleur in Breda. De perronkap loopt bij de stationshal schuin omhoog en sluit dan aan op het dak van de stationshal. Aan het schuine vlak van de perronkap hangen twee grijs-gele zeilen. Dit is een kunstwerk van Loes van der Horst.
Met dit station werd een nieuw tijdperk ingeluidt, waarbij het stationsgebouw weer een visitekaartje voor de spoorwegen wordt.