In 2009
is het 125 jaar geleden dat Hoorn op het spoorwegnet werd aangesloten
en het station in gebruik werd genomen. Het stationsgebouw is een
bijzonder gaaf voorbeeld van een neorenaissance bouwstijl. Zelden
werd een middelgroot stationsgebouw zó uitbundig gedecoreerd.
Het is met recht één van de hoogtepunten van de laat-negentiende
eeuwse stationsarchitectuur in Nederland. Mede dankzij het station
kwam de stad uit een diep dal en kreeg het een belangrijke regionale
functie.
Ooit was Hoorn een machtige handelsstad, maar in de negentiende eeuw
was daar weinig meer van over. Als rond 1860 de spoorlijn Amsterdam-Den
Helder wordt aangelegd, hoopt men in Hoorn dat er vanuit Alkmaar een
verbinding naar hun stad komt. Het zou echter nog tot 1875 duren voordat
besloten wordt om ook Hoorn op het spoorwegnet aan te sluiten. Niet
door een spoorverbinding met Alkmaar, maar met Amsterdam.
Op 20 mei 1885 werd de lijn Zaandam-Hoorn in gebruik genomen en werd
het nieuwe station van Hoorn geopend. En wat voor een station
Het stationsgebouw is vermoedelijk een ontwerp van M.A. van Wadenooijen
en is een navolging van het stationsgebouw van Delfzijl. Maar in grote
tegenstelling tot dit toch wel wat sobere stationsgebouw werd Hoorn
rijkelijk gedecoreerd. Onder de dakranden zijn opvallende friezen
aangebracht. Boven elke deur is een fraai bewerkte fronton. De zijgevels
zijn versierd met fraaie muurankers en Op de voor- en zijgevels van
het gebouw staan niet minder dan zestien obeliskjes. Overigens zijn
deze obeliskjes niet origineel.
Oorspronkelijk had het middendeel vier fraaie dakkapellen. Boven de
ingang was deze het fraaist afgewerkt en bevatte de stationsklok.
Helaas werden ze, ergens in de jaren zestig, verwijderd.
Het stationsgebouw is, zoals gezegd, één van de eerste
(én één van de gaafste) voorbeelden van een stationsgebouw
in een neorenaissance bouwstijl. En dat terwijl het Hoorn van die
tijd een "dode stad aan de Zuiderzee" werd genoemd .
In 1887 werd de lokale spoorlijn naar Medemblik in gebruik genomen
en werd Hoorn een spoorwegknooppunt. Maar de, zo gewenste, spoorwegverbinding
met Alkmaar liet nog een tijd op zich wachten. Het zou nog tot 1898
duren voordat deze spoorwegverbinding Hoorn-Heerhugowaard-Alkmaar
een feit was.
Boven:
Het bijzonder fraai gerestaureerde stationsgebouw.
Alleen jammer van die moderne dakkapellen.
Onder:
Het stationsgebouw, zoals het er in de jaren vijftig uitzag. De
originele dakkapellen op het middendeel zijn nog aanwezig. Op de
linkervleugel zijn inmiddels ook diverse dakkapellen geplaatst.
(ansichtkaart)
Onder: Ook de perronkap is volledig gerestaureerd.
De daklichten (op deze foto niet zichtbaar) zijn waarschijnlijk
al veel eerder aangebracht, maar werden tijdens de renovatie niet
verwijderd.
Onder:
Het eilandperron werd in het midden van de jaren vijfig aangelegd.
De perronkap is een ontwerp van K. van der Gaast. Hij ontwierp ook
de voetgangersbrug (op de achtergrond zichtbaar).
Onder:
De moderne stationshal.
Onder: De zijgevel is rijkelijk versierd, met
muurankers en een fraai bewerkte obelisk als gevelbekroning. Het
meest in het oog springend is de gevelplaat met daarop de stationsnaam.
Een schoonmaakbeurtje zou overigens geen kwaad kunnen...