[ Home ] [ Terug naar periode 1900-1920 ] [ Vorige station ] [ Volgende station ]

PIJNACKER

Over de bekende (stations)architect S. van Ravesteyn zijn diverse boeken geschreven en ook aan D.A.N. Margadant, G.W. van Heukelom en Ed. Cuypers zijn diverse publikaties gewijdt. In schril contrast tot deze vier genoemde architecten is J.J.L. Bourdrez een grote onbekende. Veel meer dan dat hij werkzaam was in Rotterdam en omgeving heb ik hiet kunnen achterhalen. Toch heeft deze vrij onbekende architect enkele bijzonder aardige stationsgebouwen ontworpen. Het stationsgebouwtje van Pijnacker is zo'n typisch stationsgebouwtje. Het is een opvallend gebouw, vooral door het opmerkelijk hoge dak. Dat dag is meer dan twee keer hoger dan de zijgevels, die daardoor bijna weg lijken te vallen. De ingang van het gebouw staat rechts van het midden. Het steekt een eindje naar voren en heeft een eigen puntdakje, dat weer aansluit bij de rest van het dak. Aan de perronzijde van het gebouw, precies in het verlengde van de ingang, bevindt zich eveneens een uitbouw met puntdakje. Deze steekt zelfs wat verder uit dan het exemplaar aan de voorzijde. Ooit werden vanuit deze uitbouw de seinen en wissels bediend. Het stationsgebouw had, volgens het oorspronkelijke ontwerp, een klein torentje (een soort dakruitertje) op het dak. In dit torentje bevond zich de stationsklok. Onder de klok waren de letters Z.H.E.S.M. aangebracht, hetzij als een reliëf, hetzij als tegeltableau. Of dit torentje ook daadwerkelijk op het stationsgebouw heeft gezeten weet ik niet. Ik heb namelijk geen enkele oude afbeelding gevonden waarop deze te zien is. Duidelijk is in ieder geval wel dat àls het stationsgebouw ook daadwerkelijk dit torentje heeft gehad deze er maar kort op heeft gezeten. Pijnacker kende ooit naast de twee perronsporen ook nog enkele lossporen. Het veilingcomplex, dat pal tegenover het station stond, had ook een eigen spoorverbinding. Toch kende Pijnacker (en dat gold voor de hele Hofpleinlijn) niet echt goederenvervoer. Rond 1970 werd het vervoer van groenten per spoor dan ook geschrapt. In de jaren daarna verdwenen de spooraansluitingen. Het stationsgebouw heeft haar functie allang verloren. Zoals wellicht bekend reed op 2 juni 2006 de allerlaatste trein op de hofpleinlijn. Na een grondige ombouw wordt de voormalige spoorlijn nu als bovengrondse metro geëxploiteerd. Daarbij werden in Pijnacker twee nieuwe stations in gebruik genomen. Eén van die twee nieuwe stations, Pijnacker Centrum, werd verdiept aangelegd. Het ligt een kleine honderd meter van het voormalige stationsgebouw dat, door de verdiepte ligging van het spoor, geïsoleerd kwam te staan. Het stationsgebouw heeft geen herbestemming gekregen en lijkt nu deels bewoond (of is het gekraakt?). De NS, die tot voor kort nog de eigenaar van het stationsgebouw en de grond er omheen was, wilde het gebouw het liefst slopen en de grond vervolgens verkopen aan een projectontwikkelaar. In het najaar van 2007 werd de sloopaanvraag al ingediend en sloop leek daarmee onafwendbaar, tenzij de gemeente het stationsgebied wilde kopen. En dat gebeurde… al bleek dit geen enkele garantie te zijn voor het behoud van het stationsgebouw. Nog steeds gingen er stemmen op om het te slopen. Op de plaats van het stationsgebouw zou dan woningbouw moeten komen. Gelukkig waren er ook evenzoveel stemmen om het te behouden daardoor leek het gebouw dan ook van de ondergang gered. Maar ondertussen lijkt zich niemand om het gebouw zelf te bekommeren, dat ondertussen best wel een opknapbeurtje kan gebruiken. En dat is in de geschiedenis al een beproefde manier gebleken om een (stations)gebouw alsnog gesloopt te krijgen: net zolang laten verwaarlozen totdat het van ellende in elkaar stort en restauratie geen enkele zin meer heeft… Inmiddels heeft de plaatselijke politiek beslist dat het ruim 100 jaar oude stationsgebouw alsnog wordt gesloopt. Schande..!
	Boven: Het voormalige stationsgebouw staat er vandaag de dag een beetje verloren bij. Al voordat de reguliere treindienst in 2006 werd opgeheven had het haar functie al verloren.
	Onder: Vanuit de uitbouw aan de perronzijde werden ooit de seinen en wissels bediend. Op de achtergrond is nog net een deel van het veilinggebouw te zien. De groente- veiling verdween aan het begin van de jaren tachtig. Op het voormalige veilingterrein is inmiddels een woonwijk gebouwd. Deze foto werd in 1966 gemaakt.
	Bron: Het Utrechts Archief - Beeldbank Spoorwegen

Onder (links en rechts) : Het opvallend hoge dak steekt, zowel aan de voor- als aan de achterzijde, een stuk uit. Hierdoor ontstonden diverse overdekte wachtplaatsen. Let ook op de fraaie afwerking van het geheel, met veel oog voor detail. Het is dan ook erg jammer dat dit nu behoorlijk aan het verwaarlozen is... Toch zijn er ook al veel details verloren gegaan. Het torentje, de dakkapellen en de schoorstenen zijn inmiddels verdwenen. Een jaar of 15 geleden werd het complete dak vernieuwd. Daarbij werden de oorspronkelijke donkere dakpannen vervangen door deze meer alledaagse exemplaren.
Onder: Het oorspronkelijke stationsontwerp, dus met een torentje. Of dit torentje ook daadwerkelijk op het stationsgebouw heeft geprijkt heb ik niet kunnen achterhalen...