Maatschappij tot Exploitatie van
Staatsspoorwegen (Staatsspoor)
Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij
(HIJSM)
Architect:
M.A. van Wadenoijen
Bouwjaar:
1886
Gesloopt:
1963 (gedeeltelijk)
Ooit
Ooit was Kesteren een belangrijk overstapstation voor de richtingen
Amersfoort, Amsterdam, Dordrecht, Arnhem en Nijmegen. In haar gloriejaren
was Kesteren zelfs een internationaal overstapstation, waarbij reizigers
vanuit Duitsland naar Amsterdam in Kesteren konden overstappen naar
Rotterdam.
Kesteren is oorspronkelijk als vorkstation gebouwd. Het stationsgebouw
is hoogstwaarschijnlijk ontworpen door architect M.A. van Wadenooyen,
die ook de overige stations langs de Betuwelijn en langs de lijn Amersfoort-Kesteren
ontwierp. Oorspronkelijk bestond het stationsgebouw uit een breed
ingangsgebouw dat tussen de gesplitste sporen is gebouwd. In dit gebouw
waren de twee spoorwegmaatschappijen letterlijk van elkaar gescheiden.
De Staatsspoor, die de lijn Elst-Geldermalsen exploiteerde zat in
de rechtervleugel, de HIJSM, exploitant van de lijn Kesteren-Amersfoort,
in de linkervleugel. Allebei hadden ze aparte plaatskaartenkantoren.
Achter het brede gebouw was een doorgang naar een smaller gebouw waarin
wachtkamers en restauratie te vinden was. Achter het stationsgebouw
kwamen de twee perrons samen en vormden daar één perron.
Voor het station stonden twee dienstwoningen tegenover elkaar. Overigens
had station Kesteren maar één stationschef. Hij woonde
in één van de twee dienstwoningen.
Tijdens de tweede Wereldoorlog werd ook station Kesteren getroffen
door bombardementen. Daarbij werd de noordelijk gelegen dienstwoning
verwoest en liep het stationsgebouw flinke schade op. In 1944 werd
de spoorbrug over de Rijn opgeblazen. De spoorbrug werd daarna niet
meer hersteld. De NS had inmiddels via Utrecht en Arnhem rechtstreekse
verbindingen met Duitsland en dus was de spoorverbinding tussen Rhenen
en Kesteren niet meer nodig. Op de pijlers van de oude spoorbrug werd
een verkeersbrug gebouwd. Deze brug werd in 1957 in gebruik genomen.
In datzelfde jaar werd station Kesteren omgedoopt tot Kesteren-Rhenen.
Daarna gaat het snel bergafwaarts met het station. In 1961 werd de
locomotievenloods gesloopt. In deze loods stonden de zogenoemde opdruklocomotieven
opgesteld, die de reizigerstreinen over de Rijnbrug moesten duwen.
De zwaarste klap krijgt het station echter in 1963, als een groot
deel van het stationsgebouw door een felle brand wordt verwoest. Ook
de perronluifels gaan hierbij verloren. In de jaren daarna zou nog
meer van het stationsgebouw verdwijnen.
Wat overbleef is het brede ingangsgebouw en een dienstwoning. Het
stationsgebouw is tegenwoordig in gebruik bij het Arend
Datema Instituut. Nog steeds splitst het spoor zich in Kesteren,
maar al na een meter of vijftig houdt het spoor naar Rhenen op. Op
de plaats waar vroeger het spoor naar Rhenen lag, is tegenwoordig
een fietspad. De laatste jaren werd geopperd om de oude spoorverbinding
met Rhenen weer nieuw leven in te blazen. Inmiddels is al duidelijk
dat dit niet meer zal gebeuren. Overigens werd Rhenen in 1981 weer
"op het spoor aangesloten". Station Kesteren-Rhenen heette
sindsdien weer gewoon "Kesteren".
Boven:
Het "Tielse" perron met rechts het stationsgebouw en links
de dienstwoning. Oorspronkelijk waren er twee woningen, echter één
exemplaar werd tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest.
Onder: Het opvallend brede stationsgebouw van
Kesteren met links het voormalige "Amersfoortse" perron,
dat al sinds najaar 1944 niet meer in gebruik is.
Onder: Het oorspronkelijke stationsgebouw.
De foto is in ieder geval van voor de Tweede Wereldoorlog; er staan
immers mensen te wachten op de trein richting Amersfoort.... (ansichtkaart)
Boven: Tekening
van het oorspronkelijke stationsgebouw. Alleen het roze-rode gekleurde
gedeelte is nog overgebleven.