Maatschappij tot Exploitatie van
Staatsspoorwegen (Staatsspoor)
Bouwjaar:
1864 (Harlingen)
1868 (Winschoten)
Architect.
K.H. van Brederode
Status:
Rijksmonument
Harlingen en Winschoten
zijn samen met Leeuwarden en Alkmaar de vier overgebleven 3e klasse
Waterstaatstations die tussen 1864 en 1868 werden gebouwd.
Van die vier is Harlingen het gaafst bewaard gebleven, al is het gebouw
niet helemaal meer in de oorspronkelijke staat. Zo is de halfronde
gevelbekroning verdwenen en is er naderhand een venster in de linker
eindvleugel ingebouwd. Voor de rest is Harlingen nog in perfecte staat.
Het stationsgebouw van Harlingen is een Rijksmonument.
Ook het stationsgebouw van Winschoten is opmerkelijk gaaf bewaard
gebleven, al zou je dat op het eerste gezicht niet zeggen. Het gebouw
is, in tegenstelling tot Harlingen, Leeuwarden en Alkmaar, niet geheel
witgepleisterd. Dat is het gebouw overigens nooit geweest. Dat komt
waarschijnlijk omdat het pas veel later dan de overige drie werd gebouwd.
Het stationsgebouw is, evenals Harlingen, een gebouw uit de eerste
serie van 3e klasse waterstaatstations en werd in 1868 in gebruik
genomen. Dat is merkwaardig, want al een jaar daarvoor was men al
overgestatpt op een nieuw, moderner type 3e klasse stationsgebouw.
Het ontwerp voor stations Winschoten was al in 1865 klaar. Hetzelfde
zie je ook bij het naburige Scheemda, dat ook uit 1868 stamt. Dit
is een gebouw uit de eerste serie van de 4e klasse waterstaatstations,
terwijl er allang moderner type station werd gebouwd.
In de loop van de twintigste eeuw is het gebouw een aantal keren verbouwd.
Zo werd er rond 1905 een soort tochtportaal voor de ingang gebouwd.
Deze is allang verdwenen, maar de (lelijke) luifel boven de deur herinnert
er nog wel aan.
In diezelfde tijd werd de linkervleugel verlengd. Op een gegeven moment
werd die vleugel verziekt door een lelijke uitbouw, maar gelukkig
is deze al jaren geleden weer verwijderd en werd de vleugelgevel weer
in oude staat hersteld.
Als enige van de 3e klasse stations heeft Winschoten nog de originele
halfronde gevelbekroning. Het uurwerk dat daarin zat is wel verdwenen.
Boven en onder: Doordat
het stationsgebouw van Harlingen (boven) geheel is witgepleistert
en dat van Winschoten (onder) maar gedeeltelijk lijken het totaal
verschillende gebouwen.
Onder: Perrongevel van
Winschoten met een bedenkelijke graffiti.
Boven: Het emplacement
van Winschoten is wel eens imposanter geweest...
Rechts:
de voorgevel van station Winschoten heeft nog de originele uurwerkomlijsting,
De klok zit er echter allang nier meer in...