Een opvallend klein stationsgebouw
 |
||
| Architect: | D.A.N. Margadant | |
| Decoraties: | P.E. van den Bossche (ornamenten) | |
| E.H.G.H. Cuypers (reliëfs boven de ingang) | ||
| J.L. Schouten (glas-in-loodvenster) | ||
| Bouwjaar: | 1902 | |
| Gesloopt: | 1995 | |
| Het in 1902 gereedgekomen station bestond uit een stationsgebouw, met daaraan een kort langsperron, en een groot eilandperron. Op dat eilandperron werden de verschillende wachtruimtes, het restaurant en diverse personeelsverblijven in drie perrongebouwen ondergebracht. Mede hierdoor kon het stationsgebouw opvallend klein blijven. Een andere reden voor de ogenschijnlijk geringe grootte was het feit dat het gebouw aan de perronzijde een etage meer had, dit vanwege haar ligging aan de Amersfoortse Berg. Faciliteiten die normaal gesproken opzij van de hal werden geplaatst, werden hier eronder geschoven. Op deze begane grond (vanaf de perronzijde gezien) waren dan ook de goederenafdelingen van zowel de H.IJ.S.M. als de N.C.S. te vinden. Daarboven waren de hal, loketten en kantoren. De gevellengte van het stationsgebouw was slechts 27 meter. Het gebouw bestond uit een hoog, rechthoekig gedeelte onder een zogenoemd wolfsdak. Aan de voorzijde leek er een gedeelte bij aangeplakt te zijn, met twee en een halve topgevel en aan de rechterkant een wat merkwaardig vormgegeven uurwerktoren. Deze was naar verhouding vrij laag. De ingang was aan de linkerkant. Hier was de topgevel wat hoger, ook was deze voorzien van een forse luifel. Het door ingenieur D.A.N. Margadant ontworpen stationsgebouw had wel wat overeenkomsten met het enkele jaren eerder ontworpen -en toevalligerwijs óók iets eerder gesloopte- stationsgebouw van IJmuiden, welke door dezelfde architect werd getekend. Margadant werd in die tijd sterk beïnvloed door het werk van zijn beroemde tijdgenoot Berlage. Bij het Amersfoortse station kwam dit duidelijker naar voren dan bij het eerder genoemde stationsgebouw van IJmuiden. Ook werden er voor het eerst Jugendstil-elementen toegepast, zo waren de gebogen omlijstingen boven de ingang en boven de grote vensters versierd met bladmotieven. Diezelfde stroming was ook goed te zien bij de diverse natuurstenen ornamenten en beeldhouwwerken. Deze werden gemaakt door de Belgische beeldhouwer Van den Bossche, die al eerder met Margadant had samengewerkt. Boven de ingang zijn daarentegen twee “traditionele” reliëfs aangebracht, bedacht en gemaakt door architect én beeldhouwer E. Cuypers. Voor alle duidelijkheid: het gebouw was zeker geen allegaartje van bouw- of kunststijlen. Margadant zorgde ervoor dat het een harmonisch geheel was, ondanks het feit dat het gebouw wat vreemde verhoudingen had. Hoewel de afmetingen van het gebouw gering waren, kon de stationshal ronduit monumentaal worden genoemd. Daarbij viel als eerste het plafond op, met haar fraaie zichtbaar gebleven dakconstructie. Dit werd een stijlkenmerk van Margadant, bij de later gebouwde stations van Haarlem en Zandvoort aan Zee zou hij dit herhalen. Bijzonder fraai was het grote, halfronde glas-in-loodvester, in de linker zijgevel Hierop waren de heraldische wapens te zien van de diverse bestemmingen, die rechtstreeks vanuit Amersfoort waren (en nog altijd zijn) te bereiken. Een van die gemeentewapens was trouwens verkeerd weergegeven; in plaats van het Twentse Hengelo was het wapen van de gelijknamige Achterhoekse gemeente afgebeeld. Opvallend genoeg ontbreekt het stadswapen van Zwolle, uiteindelijk toch één van de eerste plaatsen die vanuit Amersfoort per trein was te bereiken. Mogelijk was dit óók een vergissing en had deze eigenlijk op de plek van het Hengelose wapen moeten staan... De hal is in de loop van de tijd meerdere keren verbouwd, waarbij zowel de dakconstructie als het glas-in-loodvenster zichtbaar bleven. Wel werd op het laatst de aandacht afgeleid door de reclame-uitingen en de vier grote lampen. Die verlichting werd bij een verbouwing in 1956 opgehangen. Deze door Van der Gaast ontworpen lampen deden nog het meest denken aan enorme wielen, waarbij TL-armaturen de V-vormige spaken vormden. Helaas zijn ze allemaal verdwenen. Twee exemplaren hebben na de sloop van het stationsgebouw nogin het tijdelijke station dienstgedaan. in het tijdelijke station. Daarna waren ook deze weg... |
 (Ansichtkaart) |
|
|
 |
 |
 |
 Bron: |