|
|
|
Een bizarre situatie -2- (de moeizame totstandkoming van het nieuwe station)
Zoals op de vorige pagina reeds aangegeven verliep de aanloop naar een nieuw, gezamenlijk station allesbehalve vlekkeloos. Vooral de locatie werd hierbij een twistpunt. De H.IJ.S.M., de belangrijkste gebruiker van het nieuwe station, trok uiteindelijk aan het langste eind. Het station kwam op de door haar gewenste plek. Wel kwam de maatschappij de overige partijen enigszins tegemoet in haar bezwaren, door het ontwerp wat aan te passen, om zodoende het stationsgebouw zo dicht mogelijk bij de stad te krijgen. Het werd nu naar het uiteinde van de perrons verplaatst. Een opmerkelijke keuze, want nu ontstonden er (onnodig) lange loopafstanden binnen het station. Kennelijk woog het belang van een stationsgebouw dat zo dicht mogelijk bij de stad moest staan dermate zwaar, dat de ongemakken van deze opzet maar voor lief werden genomen...
Ook de bouw van het nieuwe station kende de nodige problemen. Aanvankelijk was het de bedoeling dat de maatschappijen HIJSM en NCS samen het nieuwe stationscomplex zouden realiseren, maar dat ging al snel mis. De overheid greep vervolgens in. Bij Koninklijk Besluit werd bepaald dat de H.IJ.S.M. de opdracht voor de bouw kreeg, de bouwkosten kwamen voor rekening van de Staat. De N.C.S. nam hier geen genoegen mee. In de jaren die volgden probeerden zij middels diverse rechtszaken de bouw van het station flink te vertragen. Overigens zonder succes. Desalniettemin werd N.C.S. wel medegebruiker van het station.
In 1898 kon men dan eindelijk met de bouw van het nieuwe station beginnen. Allereerst werd een nieuw tracé bepaald, waarop het nieuwe spooremplacement aangelegd. Kort hierna volgde de perrons. In de winter van 1900 begon de bouw van de drie perrongebouwen, de perronoverkappingen, het stationsgebouw en tenslotte de traverse tussen het stationsgebouw en het eilandperron.
Op 1 augustus 1901 werd het nieuwe station officieel in gebruik genomen, op datzelfde moment werden het oude N.C.S.-station en de halte Amersfoort Staat opgeheven. De halte Staat-Aansluiting was al in 1898 gesloten. Het nieuwe station was bij opening trouwens nog (lang) niet af. Zo kwam het nieuwe stationsgebouw pas in oktober 1902 gereed. Het oude stationsgebouw van de halte Amersfoort Staat deed tot die tijd dienst als tijdelijk stationsgebouw. De Wagenwerkplaats, het laatste onderdeel van het spoowegcomplex, zou pas in 1904 worden voltooid. Desondanks heeft de totale bouw slechts zes jaar in beslag genomen. Kom daar nu nog eens om!
|
Boven: Het nieuwe stationsgebouw, kort nadat het in gebruik was genomen. Dat ontvangstgebouw werd trouwens pas in de herfst van 1902 voltooid, het station was toen al ruim een jaar in gebruik. Maar ook toen waren de werkzaamheden nog niet helemaal afgerond, zo is men nog druk bezig met de bestrating van het nieuwe stationsplein. Let ook op de paardentram, die voor het gebouw staat. Om de afstand tussen het station en de binnenstad te overbruggen werd niet alleen het stationsgebouw zo ver mogelijk naar het oosten verplaatst, ook werd er al vrijwel direct een tramverbinding aangelegd. De tram was niet zo’n groot succes, de tram reed -naar het schijnt- vaker leeg dan met passagiers. Toch hield de “havermotor” het nog tot 1917 vol. Hoge brandstofprijzen (lees: voer) deed deze tramdienst de das om...
|
|
|
|
|
|
|
Onder: Als het nieuwe station in gebruik wordt genomen is het nog lang niet af. Deze afbeelding lijkt dit te demonstreren, maar de perronoverkapping is vanuit noordwestelijke richting gezien, dus aan de Baarnse zijde. Het zakspoor ontbreekt nog, deze zou pas veel later worden aangelegd.
|
Onder: Wederom een ansichtkaart, maar nu eentje die iets later is gemaakt. Het stationsgebouw en de traverse zijn inmiddels klaar, maar de armseinen hangen er nogal werkloos bij. De oriëntatie is dit keer naar het noordoosten toe, dus in tegengestelde richting als de afbeelding hiernaast...
|
|
|
|
|
Onder: Vlakbij de plaats waar ooit station Amersfoort Staat was werd een viaduct over het spoor naar Kesteren gebouwd. Deze was nodig om het nieuwe station met de binnenstad te kunnen verbinden. Doordat het spoor in een uitgraving ligt was de bouw van het viaduct niet zo ingewikkeld. Nog altijd ligt op deze plek een verkeersbrug. Het huidige exemplaar is echter wel een stuk breder. Op de achtergrond is (wederom) de Onze-Lieve-Vrouwetoren te zien.
|
Onder: In 1914 werd de al bestaande tramlijn Arnhem-Rhenen-Zeist doorgetrokken naar Amersfoort. Op het Stationsplein kwam een tramstation, compleet met een fors stationsgebouw. Dit gebouw zou uiteindelijk de tramlijn ruimschoots overleven, mede doordat het een geliefd etablissement werd. Uiteindelijk ging “De Oude Tram vrijwel gelijktijdig met het stationsgebouw ten onder...
|
|
|
|
|
Onder: Het brede emplacement werd al heel snel een hinderlijke barrière, ook al omdat de stad zich ten noorden van het spoor begon te ontwikkelen. Even ten noordoosten van het station, vlakbij het voormalige N.C.S.-station, werd een forse voetgangersviaduct over de sporen gebouwd. De brug verbond het Smallepad met de Soesterstraat, en werd in 1902 in gebruik genomen. Het ijzeren gevaarte werd in 1958 vervangen door de -nog altijd bestaande- Brouwerstunnel. Deze is veel breder en is ook geschikt voor rijwielen.
Bron: | |