ZOETERMEER
 |
||
| Afkorting: | Ztm | |
| Maatschappij: | Nederlandse Spoorwegen (NS) | |
| Architect: | J. Bak | |
| Decoratie: | A.W. Hamelberg (tijdelijk verwijderd) | |
| Bouwjaar: | 1992 | |
| Gedeeltelijke sloop: | 2022 | |
| Baanvak: | Den Haag Centraal - Gouda | |
| Op 2 december 2022 werden station Zoetermeer en het RandstadRail-station Driemanspolder met onmiddellijke ingang gesloten. Dit nieuws sloeg aanvankelijk in als een bom, het werd breed uitgemeten in de media. De reden: in de Nelson Mandelabrug, de overdekte fiets/voetgangersbrug die de beide stations én de wijken ten noorden en zuiden van het spoor en de A12 verbinden, bleken scheuren te zitten. Toch kwam dit nieuws niet helemaal onverwachts, al in 2015 werden deze ontdekt en sinds januari 2022 werd er grondig onderzoek naar de staat van het viaduct gedaan. Conclusie: de brug bleek er veel slechter aan toe te zijn dan werd gedacht. Na bijna twee maanden volledig afgesloten te zijn geweest werd er een noodbrug geplaatst en konden zowel het viaduct als de twee stations weer worden heropend. Nu, bijna vier jaar later, ligt die noodbrug er nog steeds. Men komt er kennelijk niet uit of de brug geheel moet worden vervangen, of alsnog kon worden gerenoveerd. De op één na lelijkste plek van Nederland (volgens het vroegere VPRO-programma “De Slag Om Nederland”) werd door dit alles nog wat lelijker... Het is nu bijna niet meer voor te stellen, maar tot eind 2006 was Zoetermeer de plaats met verreweg de meeste treinstations (14 stuks!) van ons land. Dit was natuurlijk vooral te danken aan de Zoetermeerlijn, dat aanvankelijk “gewoon” een NS-lijn was. Toen dit ringspoor eind 2006 een soort veredelde sneltramlijn werd, verloor Zoetermeer in één klap twaalf NS-stations. Wat bleef zijn de stations aan de spoorlijn Den Haag Centraal – Gouda (Zoetermeer, Zoetermeer Oost en -sinds 2018- Lansingerland-Zoetermeer), die allen uitsluitend door Sprinters worden aangedaan. Zoetermeer heeft de twijfelachtige eer de grootste stad van ons land te zijn zonder intercitystation. Wat ook bijna niet meer is voor te stellen, is het feit dat Zoetermeer nog geen 65 jaar geleden een lintdorp was met zo’n 12.000 inwoners. Een langgerekt veendorp met een geschiedenis dat zeker tot de dertiende eeuw teruggaat. Maar waarschijnlijk is Zoetermeer nog wat ouder. Vervening was ooit de belangrijkste bron van inkomsten. Gevolg hiervan was dat er rondom Zoetermeer en het naastgelegen Zegwaard grote veenplassen ontstonden, die pas vanaf de achttiende eeuw weer konden worden ingepolderd. Het veen maakte plaats voor landbouw. Later kwam er ook wat industrie. Vooral de zuivel werd hierbij belangrijk, nog altijd staat er in Zoetermeer een grote zuivelfabriek (Nutricia). Zoetermeer vormde samen met het naastgelegen Zegwaard een tweelingdorp. De twee plaatsen én gemeenten werden uiteindelijk in 1935 samengevoegd. Dit is in zekere zin het ontstaan van het huidige Zoetermeer. IIn die tijd had de plaats al lange tijd een eigen station aan de spoorlijn Den Haag – Gouda. Het was een eilandstation, dat in 1907 in gebruik was genomen. Dat heette aanvankelijk Soetermeer-Zegwaard, dus met een “S”. Die “S” werd in 1923 een “Z”. Zoetermeer heeft -op z’n zachtst gezegd- een nogal merkwaardige relatie met het spoor. Het eerste station werd in 1938 gesloten, maar zou enkele keren weer worden heropend. Vanaf 1951 was het echter gedaan met het station Zoetermeer-Zegwaard, het oude stationsgebouw werd afgebroken. Toch keerde het station in 1966 weer terug, nu onder de naam Zoetermeer. Het kreeg een nieuw stationsgebouw, ontworpen door architect J. Bak. (zie ook deze pagina) De reden voor deze heropening was het feit dat Zoetermeer enkele jaren eerder als groeikern was aangewezen, om als overloopgemeente van Den Haag te gaan dienen. Al snel werden de eerste nieuwbouwwijken gerealiseerd. Die nieuwe wijken zouden (later) middels een ringspoorlijn met Den Haag worden verbonden. Aanvankelijk dacht men aan een soort sneltramlijn, maar al snel werd dit gewijzigd in een treinverbinding, het was destijds de eerste nieuwe spoorlijn sinds 1934! Met de heropening van dit station werd in feite vooruitgelopen op deze ontwikkelingen, maar al heel snel bleek het nogal ongunstig te liggen. Er moest dus een nieuw station Zoetermeer komen, dat iets westelijker is gelegen. Een bijkomend voordeel was dat het nieuwe station gecombineerd kon worden met een halte aan die nog aan te leggen ringlijn, waardoor er een uniek “dubbelstation” zou ontstaan. En zo geschiede: in 1973 werd een nieuw station Zoetermeer geopend, waarna het bestaande station verder ging onder de naam Zoetermeer Oost. Het gekoppelde station kreeg de naam Driemanspolder, en zou uiteindelijk in 1977 gereedkomen. Het in 1973/1977 gebouwde station bestond uit een zeer eenvoudig gebouwtje voor de kaartverkoop, met daaraan gekoppeld een overdekte loopbrug naar de vier perrons van de twee stations. Deze werden gescheiden door de snelweg A12, waardoor het viaduct een forse overspanning kreeg. Om die reden was dit deel van het viaduct als tuibrug uitgevoerd, waarbij de brug aan 22 meter hoge pylonen hing. Via overdekte trappen werden de vier perrons bereikt. De perrons van de halte Driemanspolder kregen de spoornummers 1 en 2, aangezien deze aan de stadszijde lagen. De perrons van het eigenlijke station Zoetermeer hebben nog altijd de nummers 3en 4. |
 (Ansichtkaart) |
 |
 |
|
|
 Bron: | |