NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL
| Afkorting: | Nwk: | |
| Maatschappij: | Nederlandse Spoorwegen (NS) | |
| Architect: | Th.J.B. Fikkers: | |
| Bouwjaar: | 1989: | |
| Baanvak: | Rotterdam Centraal - Gouda: | |
| Al sinds lange tijd bevindt dit station zich in de onderste regionen van de ranglijst “Beste station van Nederland”. Toegegeven: de ingangen doen wat verlept aan, de liften zijn erg donker en muf, de trappen zijn niet erg overzichtelijk en aan de sociale veiligheid op de perrons valt wel wat te verbeteren. In 2027 zal het station dan ook “toekomstbestendig” worden gemaakt. In de praktijk zal dit betekenen dat het huidige station Nieuwerkerk aan den IJssel gaat verdwijnen en zal worden vervangen door nieuwbouw.. Nieuwerkerk aan den IJssel ligt in een veenpoldergebied, ruim 10 kilometer ten noordoosten van Rotterdam. Alhoewel het dorp tegenwoordig vooral een forenzenplaats is, heeft het wel degelijk een oude dorpskern, die -anders dat de plaatsnaam doet vermoeden- niet bepaald aan het riviertje Hollandsche IJssel is gelegen. De plaats kent een lange geschiedenis, die terug gaat tot de dertiende eeuw. Zoals al aangegeven ligt Nieuwerkerk aan den IJssel in een veengebied, dat in de zeventiende eeuw werd uitgeveend. Het gevolg was dat grote gebieden ten oosten van Rotterdam onder water kwam te staan. Nieuwerkerk aan den IJssel kwam als een soort schiereiland in een groot plassen gebied te liggen. Vrij diepe plassen bovendien. Want toen deze in de negentiende eeuw werd ingepolderd bleek de Zuidplaspolder het laagst gelegen deel van Nederland te zijn. Even buiten Nieuwerkerk aan den IJssel ligt het laagst gelegen punt van Nederland, bijna 6,8 meter onder NAP. In deze polder werd in de jaren vijftig van de negentiende eeuw de spoorlijn Utrecht - Rotterdam Maas aangelegd, waarbij ook Nieuwerkerk aan den IJssel van een station werd voorzien. Deze werd gebouwd aan de Kerklaan , een lange straat tussen de oude dorpskern en de weg tussen Gouda en Rotterdam (de bekende “oude weg naar Kralingen”). De afstand naar het dorp was fors, zo’n anderhalve kilometer. Aanvankelijk moest de halte het met een zeer eenvoudige accommodatie doen, pas in 1910 kreeg het een definitief stationsgebouw. Toch was het station niet zo’n heel groot succes, in 1935 werd het voor het reizigersvervoer opgeheven. Het bleef vervolgens nog tot het begin van de jaren zeventig in gebruik als goederenstation, óók nadat in 1953 het doorgaande spoor door Nieuwerkerk enkele honderden meters naar het noorden opschoof. Het forse stationsgebouw staat er anno 2026 nog altijd. Vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw begon Nieuwerkerk aan den IJssel zich sterk uit te breiden, mede dankzij de sterke bevolkingsgroei én dankzij haar strategische ligging, halverwege Gouda en Rotterdam. De nieuwe wijken werden vooral ten zuiden van de oude dorpskern gebouwd, in de richting van de spoorlijn. Die uitbreidingen zorgden er tevens voor dat het in dienst stellen van een station weer op de agenda kwam. In 1971 werd (opnieuw) een tijdelijke halte in gebruik genomen, deze moest zich eerst maar eens bewijzen. Ook nu kwam het station aan de Kerklaan te staan, maar dan zo’n 350 meter ten noorden van het vorige exemplaar. Anders dan het oude station, dat simpelweg Nieuwerkerk heette, kreeg het nieuwe station de naam Nieuwekerk aan den IJssel. Wel werd de oude afkorting Nwk overgenomen. Het station kreeg een tijdelijk noodgebouwtje (een zogenoemde port-a-cabin) voor de kaartverkoop en twee hooggelegen perrons. Hierop werden enkele wachthokjes geplaatst. Met de levensvatbaarheid van het station bleek het wel goed te zitten, want in 1989 kwam er een definitieve stations accommodatie. Het werd een eenvoudig, maar wel bijzonder vormgegeven station, ontworpen door architect Th.J.B. Fikkers. Voor Fikkers, die in de jaren tachtig al voor gerenommeerde architectenbureaus van Duintjer en Greiner had gewerkt, was dit zijn allereerste stationsproject. Voor Nieuwerkerk aan den IJssel ontwierp hij twee gebouwtjes, die in de basis identiek, maar gespiegeld zijn. Alleen de twee entrees verschillen wezenlijk. Dit werd bewust gedaan, met het oog op een eventueel viersporig maken van het spoor tussen Rotterdam en Gouda. Dit is vooral aan de noordzijde goed te zien, waar het stationsgebouwtje op enige afstand staat van de trap naar het perron en daar middels een halfronde overkapping is verbonden. De vorm van het haltegebouwtje gaat mee met deze overkapping, het doet wel wat denken aan een polygonale locomotievenloods van weleer. In dat haltegebouwtje waren een wachtruimte en een loket. Tegenwoordig heeft het een horecafunctie. Een bijzonderheid -zeker in die tijd- was dat het station van meet af aan van liften is voorzien. Diezelfde liften vormen nu daarentegen één van de redenen waarom het station binnenkort zal worden vernieuwd... Want het lijkt er toch echt op dat het station een dusdanig grote verbouwing zal ondergaan dat beter kan worden gesproken over de bouw van een geheel nieuw station. In een voorlopig ontwerp van StudioSK zal het uit veel glas en vriendelijk ogend houtwerk gaan bestaan. Ook krijgen de perrons weer korte, maar effectieve perronbeschutting en worden de gesloten liftschachten vervangen door glazen exemplaren. Als alles volgens planning verloopt zal het huidige station in de zomer van 2027 geheel verdwenen zijn, in 2029 moet het nieuwe station dan gereed komen... |
 |
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
versie:
26-05-2026