Zaandsm Kogerveld

[ Home ] [ Terug naar periode 1985-2005 ] [ Vorige station ] [ Volgende station ]

ZAANDAM KOGERVELD



Afkorting:	Zdk
Maatschappij:	Nederlandse Spoorwegen (NS)
Architect:	J. Bak
Bouwjaar:	1989
Baanvak:	Zaandam-Hoorn

Dit station is één van de laatsten in de reeks stations van het type “Standaardtype Voorstadshalte”, en de directe verwanten ervan. Samen met het enkele maanden later geopende -maar reeds gesloopte- Deventer Colmschate- behoren ze tot die laatste categorie: directe verwanten. Want alhoewel het behoorlijk afwijkt van het oorspronkelijke standaardontwerp, zoals onder andere toegepast bij station Rosmalen, zijn de familietrekken overduidelijk. Station Zaandam Kogerveld staat in de gelijknamige wijk in het noordoosten van Zaandam. Het is een typische naoorlogse uitbreiding, waarvan de bouw in de jaren zestig begon. Al in die tijd werd voor een station in deze nieuwe wijk gepleit. Toch duurde het nog tot de midden van de jaren tachtig voordat er een concreet plan hiertoe was. Vervolgens moest men nog eens vier jaar wachten tot dit station een feit was. Op 28 mei 1989 werd het in gebruik genomen. Zoals al aangegeven is het station een afwijkende variant van het “Standaardtype Voorstadshalte”, ontworpen door ingenieur J. Bak. Het doet denken aan de twee jaar eerder in gebruik genomen halte ’s-Hertogenbosch Oost. Ook hier kreeg het station een ontvangstgebouwtje op straatniveau en zijn er twee hoger gelegen perrons, met op ieder een perrongebouwtje. Het grote verschil is dat bij station Kogerveld het stationsgebouw, de perrontrap én het noordelijke perrongebouw één geheel zijn. Dit wordt extra benadrukt door de gele staalconstructie waarmee perron- en haltegebouw “verbonden” zijn. In feite heeft het station twee bouwlagen, waarbij de smalle bovenverdieping als perrongebouw fungeert. Het gebouw heeft overigens geen inwendige trap naar die etage. Het stationsgebouw, dat vooral opvalt door haar naar boven wijzend dakuiteinde, is opvallend fors. Zeker gezien het formaat van het station. De twee perrongebouwen, die uitsluitend een wachtruimte zijn, zijn daarentegen opvallend klein. Ze missen de horizontale uiteinden aan de daken, net als de perrongebouwtjes van station ’s-Hertogenbosch Oost. Opvallend zijn de riante raampartijen en de relatief lage borstweringen. De perrongebouwtjes dienen overigens uitsluitend als wachtruimte. Opmerkelijk: om uit noordelijke richting op het tweede perron te komen moet men via een naastgelegen onderdoorgang voor algemeen gebruik gaan, het station heeft geen eigen tunneltje. Wellicht is dit uit kostenoverwegingen gedaan. Aan de buitenkant is het station in al die jaren nauwelijks veranderd. Dit kan echter niet gezegd worden van de omgeving, die staat namelijk op het punt een radicale gedaantewisseling te ondergaan. De diverse plannen hiertoe zijn reeds in de maak en voor een deel zelfs in uitvoering. Zo is het naast het station gelegen sportpark reeds verdwenen, om plaats te maken voor nieuwe woningen. Het is uiteindelijk de bedoeling dat station Kogerveld een centrale functie inneemt. Er wordt gesproken over een “nieuwe hoogwaardige openbaar vervoer-lijn” en de auto zal daarbij moeten “afgewaardeerd”. Wat dit ook moge betekenen… Het ligt dan ook in de verwachting dat het huidige station zal worden vervangen door een nieuw exemplaar. Of er dan ook meer treinen gaan stoppen valt echter nog te bezien. Daarvoor moet die nabijgelegen brug over de Zaan iets te vaak open...	Boven: Station Zaandam Kogerveld werd eind mei 1989 in gebruik genomen. Het opvallend grote haltegebouw heeft de vorm van een rechthoekig trapezium, waarbij de voorgevel de schuine zijde is. Die vorm wordt trouwens voortgezet bij de perrontrap naar het eerste perron. De twee traphelften staan onder een schuine hoek, waardoor van bovenaf gezien stationsgebouw, trap en perrongebouw één geheel zijn. Ook nu vormt een geel gekleurde staalconstructie de basis van zowel het stationsgebouw als de beide perrongebouwen. Dit is trouwens één van de weinige stations uit deze serie waarbij die constructie nog haar originele gele kleur heeft.



Onder: Een blik op de perrons. Duidelijk is te zien dat de perrongebouwtjes veel grotere vensters hebben dan de eerder gebouwde exemplaren van dit type. Ook zijn de wanden met een lichtere kleur steen gemetseld. De horizontale uiteinden aan de daken ontbreken, dit gebeurde vaker bij de later gebouwde exemplaren. De foto is gezien in de richting van de Zaan, de beweegbare spoorbrug bevindt zich net voorbij de bocht, zo’n 450 meter ten zuidwesten van het station. Op de achtergrond is de cacaofabriek Cargill te zien. Deze fabriek is nog altijd in bedrijf, hetgeen bij wind uit het zuidwesten goed is te ruiken…


Onder: Station Kogerveld is niet voorzien van liften. In plaats daarvan zijn de perrons middels hellingbanen bereikbaar. Ze bestaan beiden uit drie delen, met daarin twee haakse bochten. De foto toont de hellingbaan naar het noordelijke perron. Onderaan de helling is de fietsenstalling te zien en op de achtergrond het haltegebouw, met daarboven het perrongebouwtje.	Onder: Even ten westen van het station , bij de spoorbrug over de Zaan, staat dit voormalige dienstwoningen-complex. Oorspronkelijk bestond het uit drie woningen, waarin -onder andere- een brugwachter en een baanwachter woonden. Op deze foto uit 2018 ziet het gebouw er nog zwaar verwaarloosd uit. Inmiddels is het volledig opgeknapt en is het een rijksmonument. Overigens was er vroeger op deze plek een halte, Zaanbrug geheten. Die halte werd in 1885 geopend en hield het tot 1938 uit.

versie: 7-05-2026