Home ] [ Terug naar de eerste pagina ] [ Vorige pagina ] [ Volgende pagina ]
   
 
AMERSFOORT CENTRAAL

 

De tastbare herinneringen van het oude stationsgebouw

     
   
   
   

Toen in 1995 het oude stationsgebouw tegen de vlakte ging werden een aantal kenmerkende versieringen van het gebouw veiliggesteld, zoals de twee reliëfs boven de ingang, de drie kruisbloemen en nog enkele andere ornamenten. Datzelfde werd ook gedaan met de twee bekende koperen oorlogsplaquette ’s. De meeste versieringen kregen een prominente plek in de brede passerelle van het nieuwe stationsgebouw. Sommige ornamenten moesten het echter met een veel minder opvallende plek doen...
Zes natuurstenen ornamenten kregen een duidelijk zichtbare plek in het nieuwe stationsgebouw, aan weerszijden van de drie liften naar de perrons. Ze staan daar op hoge, groene sokkels van glas. Bij de eerste lift (vanaf het stationsgebouw gezien) staan twee kruisbloemen. Deze versierden de nokken van de twee topgevels tussen de ingang en de uurwerktoren. Bij de tweede lift staat de rijk versierde kruisbloem, die ooit boven de ingang van het stationsgebouw stond. Aan de andere kant van diezelfde lift staat een sculptuur van een haan. Deze was aan de voorzijde van de uurwerktoren aangebracht. Bij de derde lift staan een pinakel en een watervergaarbak.
Zoals reeds aangegeven bleven ook de twee, door E. Cuypers gemaakte, zandstenen reliëfs gespaard. Zij kregen een plek aan de westelijke zijgevel van perrongebouw B. Daar zijn ook de twee oorlogsmonumenten te vinden, waaronder een destijds nog vrij nieuwe plaquette, gemaakt in 1993, ter herinnering aan de Nederlandse militairen die tijdens de Tweede Wereldoorlog vanaf dit station naar Duitsland werden afgevoerd. Hoewel de wand waaraan ze zijn bevestigd historisch gezien meer recht doet aan deze monumenten, dit was het gedeelte dat tijdens de oorlog werd verwoest, is het jammer dat ze nauwelijks opvallen (Ik was er zelf al diverse keren langsgelopen, zonder dat ik ze ooit eerder had gezien…).
Helaas zijn lang niet alle decoraties gered, al was dit in een enkel geval wel de intentie. Zo had -in ieder geval een deel van- het grote glas in loodvenster bewaard moeten blijven. Helaas blijkt deze toch verloren te zijn gegaan. Ook de vier wielvormige lichtarmaturen van Van der Gaast hadden wat mij betreft een beter lot verdient Je kunt nu eenmaal (helaas) niet alles bewaren...

 

Onder: De roodgekleurde delen op de tekening zijn de bewaard gebleven ornamenten. De getallen, (tussen haakjes) in de bijschriften van de foto’s op deze pagina verwijzen naar de cijfers op onderstaande afbeelding.

Boven: Toen in 1995 het vorige Amersfoortse stationsgebouw werd gesloopt werden enkele bijzondere en kenmerkende gevelversieringen apart gehouden. Ze bleven zodoende bewaard. Eén van de meest opvallende ornamenten is deze sculptuur van een haan (7), die in de voorgevel van de stationstoren was geplaatst. De haan staat symbool voor waakzaamheid en stiptheid, niet voor niets stond ze pal onder het uurwerk. Tegenwoordig staat ze bij de lift naar het middelste eilandperron. Helaas konden lang niet alle versieringen ontsnappen aan de slopershamer. Zo had de opvallende kraagsteen, die eveneens in de uurwerktoren was verwerkt, best bewaard kunnen blijven. De glas in loodvensters zijn (bij mijn weten) tijdens de sloop kapot gegaan...

 
 
 

Onder (beide afbeeldingen): De twee zandstenen reliëfs, die boven de ingangsluifel waren te zien, hebben de sloop gelukkig overleefd. Het linker exemplaar (1) neemt ons mee naar een voetplaat van een stoomlocomotief. De stoker (het kan ook een leerling-machinist zijn) gooit kolen op het vuur. De machinist heeft de regulateur in zijn hand, terwijl hij uit het raam kijkt. Het rechter reliëf (2) stelt twee mannen bij het onderhoud van een stoomlocomotief voor. Het linker figuur houdt een drijfstang vast, terwijl de rechter een wielas smeert. Dit tableau is een duidelijke verwijzing naar de vroegere Wagenwerkplaats, waar in het verleden ook onderhoud aan locomotieven plaatsvond.

 
 

Onder: Dit is een zogenoemde watervergaarbak, (5) het diende om regenwater op te vangen, om het vervolgens weer af te voeren. Er waren oorspronkelijk twee van dergelijke, rijk versierde bakken. Wat er met de tweede is gebeurd is mij niet bekend...

Onder: Dit is een pinakel (4), één van de twee exemplaren die oorspronkelijk aan weerszijden van de topgevel boven de ingang hebben gestaan. Ondanks het betrekkelijk simpele uiterlijk is ook dit ornament met zorg vervaardigd.

 
 

Onder: Deze kruisbloem (3) doet haar naam eer aan. Het was één van de drie kruisbloemen die de voorgevel van het gebouw sierden. Ze stond oorspronkelijk op de nok van de topgevel boven de ingang. Om die reden is zij rijker gedecoreerd dan de andere exemplaren. (zie ook de brede foto onderaan deze pagina)

Onder: Het oorlogsmonument voor de meer dan 10.000 Nederlandse militairen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers krijgsgevangen zijn gemaakt, die via dit station voor dwangarbeid naar Duitsland werden gestuurd. Velen van hen keerden niet meer terug…

 
 

Onder: Bij de lift naar het eerste perron staan de overige twee kruisbloemen. (6) Ze zijn wat kleiner en veel eenvoudiger dan haar soortgenoot, die één lift verderop staat. Deze kruisbloemen stonden op de twee topgevels tussen de ingang en de stationstoren.

 
 
Volgende pagina ]

  Free counter and web stats versie: 2-09-2025